Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego

Opracowanie: Elżbieta Bukowiecka-Górny

Podstawa prawna

• Ustawa – Prawo Oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 59 z dnia 2017.01.11)
• Rozporządzenie MEN z dnia 14 lutego 2017 r w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawności intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z dnia 24 lutego 2017 r., poz. 356)

Zgodnie z zapisem Ustawy Prawo Oświatowe – art. 13. ust. 1 przedszkola publiczne, przedszkola (niepubliczne i inne formy wychowania przedszkolnego), pełnią wobec dziecka funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące, a praca wychowawczo-dydaktyczna
i opiekuńcza realizowana jest na podstawie programu wychowania przedszkolnego uwzględniającego podstawę programową. Tę nową podstawę programową w dniu 14 lutego 2017 r. podpisała Minister Edukacji Narodowej. Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej obowiązuje z dniem 1 września 2017 r.

Nowa podstawa programowa zamiast dotychczasowych dwunastu celów wychowania przedszkolnego, wskazuje jeden główny cel, którym jest wsparcie całościowego rozwoju dziecka. Wsparcie to polegać ma na odpowiedniej organizacji procesu opieki, wychowania
i nauczania – uczenia się, w którym umożliwimy dziecku rozwój aktywności na drodze istotnych wartości jakimi są: prawda, dobro i piękno.

Tak określony cel wychowania przedszkolnego podkreśla podmiotowość dziecka
w procesie edukacji, a podejmowane działania wspierające jego rozwój mają w efekcie umożliwić osiągnięcie dojrzałości do podjęcia nauki w szkole podstawowej. Dojrzałe do szkoły dziecko (definicja prof. M. Przetacznik-Gierowskiej oraz dr Grażyny Makiełło-Jarży), to dziecko dostatecznie rozwinięte fizycznie i ruchowo, zwłaszcza w zakresie precyzyjnych ruchów rąk i palców, posiadające orientację w otoczeniu oraz określony zasób wiedzy ogólnej o świecie, posiadające na tyle rozwinięte zdolności komunikacyjne, by porozumiewać się w sposób zrozumiały dla rozmówcy. By osiągać zakładany cel, czyli aby umożliwić odpowiednie wsparcie w rozwoju dla każdego dziecka objętego edukacją przedszkolną, należy zrealizować zadania określone w podstawie programowej. Za ich realizację odpowiedzialni są nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz dyrektorzy przedszkoli. Realizacja zadań profilaktyczno-wychowawczych przedszkola określonych w podstawie programowej powinna uwzględniać zalecane sposoby i warunki jej realizacji, czyli np. odbywać się za pomocą odpowiednio zorganizowanych zajęć kierowanych i niekierowanych, odpowiednio dobranych form, metod i środków dydaktycznych, w tym zajęć organizowanych na świeżym powietrzu, które powinny być elementem codziennej pracy z dzieckiem w każdej grupie wiekowej. Niemniej jednak ważna w realizacji zadań przedszkola jest twórcza organizacja przestrzeni rozwoju dziecka, włączająca do zabaw i doświadczeń przedszkolnych potencjał tkwiący w dzieciach oraz ich zaciekawienie elementami otoczenia. Czas w przedszkolu wypełniony zabawą, nauką i wypoczynkiem w przedszkolu oparty powinien być na takim rytmie dnia, który da dziecku poczucie bezpieczeństwa i spokoju oraz pozwoli na stopniowe zrozumienie pojęcia czasu i organizacji zapewniając mu zdrowy rozwój. Ważnym zadaniem nauczycieli przedszkola jest wyrabianie u dzieci stosownych nawyków ruchowych, które są niezbędne do rozpoczęcia nauki w szkole. Nauczyciele zobowiązani są do systematycznego informowania rodziców o postępach w rozwoju dziecka, opracowują diagnozę dojrzałości szkolnej dla tych dzieci, które w danym roku rozpoczną naukę w szkole oraz zachęcają rodziców do współpracy w realizacji programu wychowania przedszkolnego. Skuteczność procesu wychowania przedszkolnego uzależniona jest od celowych i spójnych działań przedszkola na rzecz wspierania rozwoju dziecka, realizowanych w codziennej pracy
w oparciu o treści podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Działania te zostały określone 17 zadaniami:

1. „Wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez fachową organizację warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń w fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju” – to jedno z podstawowych zadań wychowania przedszkolnego.
2. „Tworzenie warunków umożliwiających dzieciom swobodny rozwój, zabawę
   i odpoczynek w poczuciu bezpieczeństwa”.
3. „Wspierania aktywności dziecka, podnoszącej poziom integracji sensorycznej
   i umiejętności korzystania z rozwijających się procesów poznawczych”.
4. „Zapewnienie prawidłowej organizacji warunków sprzyjających nabywaniu przez dzieci doświadczeń umożliwiających im ciągłość procesów adaptacji oraz udzielanie pomocy dzieciom rozwijającym się w sposób nieharmonijny, wolniejszy lub przyspieszony”.
5. „Wspieranie samodzielnej dziecięcej eksploracji świata, dobór treści adekwatnych do poziomu rozwoju dziecka, jego możliwości percepcyjnych, wyobrażeń i rozumowania z poszanowaniem indywidualnych potrzeb i zainteresowań”.
6. „Wzmacnianie poczucia wartości, umożliwienie rozwoju indywidualności
   i oryginalności dziecka oraz rozwijanie potrzeby tworzenia relacji osobowych
   i uczestnictwa w grupie”.

7. „Tworzenie sytuacje, które sprzyjają rozwojowi nawyków i zachowań prowadzących do samodzielności, dbania o zdrowie o sprawność ruchową i bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo w ruchu drogowym”.
8. „Przygotowanie dziecka do rozumienia własnych emocji i emocji innych, uczuć własnych i innych ludzi oraz dbanie o zdrowie psychiczne, realizowane m.in.
   z wykorzystaniem naturalnych sytuacji, pojawiających się w przedszkolu oraz sytuacji zadaniowych uwzględniających treści adekwatne do intelektualnych możliwości
   i oczekiwań rozwojowych dzieci”.
9. „Tworzenie sytuacji edukacyjnych, które budować będą wrażliwość estetyczną dziecka, w odniesieniu do wielu sfer aktywności człowieka tj. do mowy, zachowania ruchu, środowiska, ubioru, muzyki, tańca, śpiewu, teatru i plastyki”.
10. „Tworzenie warunków pozwalających na bezpieczną, samodzielną eksplorację otaczającej przyrody, stymulujących rozwój wrażliwości umożliwiających poznanie wartości oraz norm odnoszących się do środowiska przyrodniczego, adekwatnych do etapu rozwoju dziecka”.
11. „Tworzenie warunków umożliwiających bezpieczną, samodzielną eksplorację elementów techniki w otoczeniu, konstruowania, majsterkowania, planowania
    i podejmowania intencjonalnego działania i prezentowania wytworów własnej pracy”.
12. „Współdziałanie z rodzicami, z różnymi środowiskami, organizacjami i instytucjami uznanymi przez rodziców za źródło istotnych wartości, na rzecz tworzenia warunków umożliwiających rozwój tożsamości dziecka”.
13. „Kreowanie wspólne z wymienionymi podmiotami sytuacji prowadzących do poznania przez dziecko wartości i norm społecznych, których źródłem jest rodzina, grupa przedszkolna, inne dorosłe osoby, w tym osoby starsze oraz rozwijanie zachowań wynikających z wartości możliwych do zrozumienia na tym etapie rozwoju”.
14. „Systematyczne uzupełnianie realizowanych treści wychowawczych o nowe zagadnienia, wynikające z pojawienia się w otoczeniu dziecka zmian i zjawisk istotnych dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju – za zgodą rodziców”.
15. „Systematyczne wspieranie rozwoju mechanizmów uczenia się dziecka, prowadzące do osiągnięcia przez nie poziomu umożliwiającego podjęcie nauki w szkole”.
16. „Organizowanie zajęć – zgodnie z potrzebami – umożliwiającymi dziecku poznanie kultury i języka mniejszości narodowej lub etnicznej lub języka regionalnego”.
17. „Tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających budowaniu zainteresowania dziecka językiem obcym nowożytnym, chęci poznawania innych kultur”.

Nowa podstawa programowa określa, że przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym nie dotyczy dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawności sprzężone, jeżeli jedną
z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym lub jeżeli z indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego wynika brak możliwości realizacji takiego przygotowania ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dziecka.

EFEKTY REALIZACJI ZADAŃ PRZEDSZKOLA W POSTACI CELÓW DO OSIĄGNIĘCIA PRZEZ DZIECI KOŃCZĄCE WYCHOWANIE PRZEDSZKOLNE

Poprzednia podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisywała proces wspomagania rozwoju i edukacji dziecka objętego wychowaniem przedszkolnym, wymieniając cele wychowania przedszkolnego, realizowane w określonych 17 obszarach działalności edukacyjnej przedszkola. W każdym z obszarów podane były umiejętności
i wiadomości, którymi dzieci kończące wychowanie przedszkolne powinny się wykazywać.

Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego wskazuje efekty realizacji zadań przedszkola w postaci celów do osiągnięcia przez dzieci kończące wychowanie przedszkolne. Cele te ujmuje w 4 integralnych obszarach: fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym, które zawierają wszystkie zakładane umiejętności i wiadomości dzieci kończących wychowanie przedszkolne. Taki zapis efektów rozwojowych uzyskanych przez dziecko może służyć nauczycielowi do opisu jego osiągnięć na zakończenie edukacji przedszkolnej. W porównaniu z poprzednią, nowa podstawa rozszerza zakres umiejętności dziecka kończącego przedszkole w określonych obszarach rozwojowych, np. w obszarze poznawczym dodano takie umiejętności jak: wykonuje własne eksperymenty językowe, nadaje znaczenie czynnościom, nazywa je, tworzy żarty językowe i sytuacyjne, uważnie słucha i nadaje znaczenie swym doświadczeniom(6); rozpoznaje litery, którymi jest zainteresowane na skutek zabawy i spontanicznych odkryć, odczytuje krótkie wyrazy utworzone z poznanych liter w formie napisów drukowanych dotyczące treści znajdujących zastosowanie w codziennej aktywności (4).

Zestawienie różnic efektów rozwojowych uzyskanych przez dziecko zostało przedstawione
w materiale szkoleniowym (prezentacji) na temat nowej podstawy programowej.

Zgodnie z zapisami nowej podstawy programowej dziecko, kończące wychowanie przedszkolne, to dziecko przygotowane do nauki w szkole podstawowej, czyli w fizycznym obszarze rozwoju posługuje się następującymi sprawnościami i umiejętnościami:

1. Zgłasza potrzeby fizjologiczne, samodzielnie wykonuje podstawowe czynności higieniczne (np. mycie rąk i innych części ciała, posługuje się chusteczką do nosa).

2. Wykonuje czynności samoobsługowe: ubiera się i rozbiera, w tym czynności precyzyjne np. zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł.

3. Spożywa posiłki z użyciem sztućców, nakrywa do stołu i sprząta po posiłku.

4. Komunikuje potrzebę ruchu, odpoczynku itp.

5. Uczestniczy w zabawach ruchowych, w tym rytmicznych, muzycznych, naśladowczych,
z przyborami lub bez nich: wykonuje różne formy ruchu: bieżne, skoczne,
z czworakowaniem, rzutne (np. dziecko biega, skacze, przeskakuje i przechodzi przez przeszkody, stoi na jednej nodze, czołga się, wiruje, chodzi na palcach, piętach, zewnętrznych i wewnętrznych krawędziach stóp, tańczy stosując kroki naprzemienne, dostawne, cwałuje, toczy piłkę, rzuca, dźwiga, podnosi, odbija piłkę).

6. Inicjuje zabawy konstrukcyjne, majsterkuje, buduje, wykorzystując zabawki, materiały użytkowe, w tym materiał naturalny.

7. Wykonuje czynności takie jak: sprzątanie, pakowanie, trzymanie dużych przedmiotów jedną ręką i oburącz, małych przedmiotów z wykorzystaniem odpowiednio ukształtowanych chwytów dłoni, używa chwytu pisarskiego podczas rysowania, kreślenia i pierwszych prób pisania.

8. Wykonuje podstawowe ćwiczenia kształtujące nawyk utrzymania prawidłowej postawy ciała.

9. Wykazuje sprawność ciała i koordynację (wzrokowo-ruchowo- słuchowo-przestrzenną)
w stopniu pozwalającym na rozpoczęcie systematycznej nauki czynności złożonych takich jak czytanie i pisanie.

W emocjonalnym obszarze rozwoju posługuje się także następującymi sprawnościami i umiejętnościami:

1. Rozpoznaje i nazywa podstawowe emocje, próbuje radzić sobie z ich przeżywaniem.

2. Szanuje emocje swoje i innych osób.

3. Przeżywa emocje w sposób umożliwiający mu adaptację w nowym otoczeniu, np. w nowej grupie dzieci, nowej grupie starszych dzieci, a także w nowej grupie dzieci i osób dorosłych.

4. Przedstawia swoje emocje i uczucia, używając charakterystycznych dla dziecka form wyrazu.

5. Rozstaje się z rodzicami bez lęku, ma świadomość, że rozstanie takie bywa dłuższe lub krótsze.

6. Rozróżnia emocje i uczucia przyjemne i nieprzyjemne, ma świadomość, że odczuwają
i przeżywają je wszyscy ludzie.

7. Szuka wsparcia w sytuacjach trudnych dla niego emocjonalnie; wdraża swoje własne strategie, wspierane przez osoby dorosłe lub rówieśników.

8. Zauważa, że nie wszystkie przeżywane emocje i uczucia mogą być podstawą do podejmowania natychmiastowego działania, panuje nad nieprzyjemną emocją, np. podczas czekania na własną kolej w zabawie lub innej sytuacji.

9. Wczuwa się w emocje i uczucia osób z najbliższego otoczenia.

10. Dostrzega, że zwierzęta posiadają zdolność odczuwania, przejawia w stosunku do nich życzliwość i troskę.

11. Dostrzega emocjonalną wartość otoczenia przyrodniczego jako źródła satysfakcji estetycznej.

W społecznym obszarze rozwoju posługuje się następującymi sprawnościami
i umiejętnościami:

1. Przejawia poczucie własnej wartości jako osoby, wyraża szacunek wobec innych osób
i przestrzegając tych wartości, nawiązuje relacje rówieśnicze.

2. Odczuwa i wyjaśnia swoją przynależność do rodziny, narodu, grupy przedszkolnej, grupy chłopców, grupy dziewczynek oraz innych grup, np. grupy teatralnej, grupy sportowej.

3. Posługuje się swoim imieniem, nazwiskiem, adresem.

4. Używa zwrotów grzecznościowych podczas powitania, pożegnania, sytuacji wymagającej przeproszenia i przyjęcia konsekwencji swojego zachowania.

5. Ocenia swoje zachowanie w kontekście podjętych czynności i zadań oraz przyjętych norm grupowych; przyjmuje, respektuje i tworzy zasady zabawy w grupie, współdziała z dziećmi
w zabawie, pracach użytecznych, podczas odpoczynku.

6. Nazywa i rozpoznaje wartości związane z umiejętnościami i zachowaniami społecznymi, np. szacunek do dzieci i dorosłych, szacunek do ojczyzny, życzliwość okazywana dzieciom
i dorosłym – obowiązkowość, przyjaźń, radość.

7. Respektuje prawa i obowiązki swoje oraz innych osób, zwracając uwagę na ich indywidualne potrzeby.

8. Obdarza uwagą inne dzieci i osoby dorosłe.

9. Komunikuje się z dziećmi i osobami dorosłymi, wykorzystując komunikaty werbalne
i pozawerbalne; wyraża swoje oczekiwania społeczne wobec innego dziecka, grupy.

W poznawczym obszarze rozwoju posługuje się następującymi sprawnościami umiejętnościami i wiedzą:

1. Wyraża swoje rozumienie świata, zjawisk i rzeczy znajdujących się w bliskim otoczeniu za pomocą komunikatów pozawerbalnych: tańca, intencjonalnego ruchu, gestów, impresji plastycznych, technicznych, teatralnych, mimicznych, konstrukcji i modeli z tworzyw
i materiału naturalnego.

2. Wyraża swoje rozumienie świata, zjawisk i rzeczy znajdujących się w bliskim otoczeniu za pomocą języka mówionego, posługuje się językiem polskim w mowie zrozumiałej dla dzieci
i osób dorosłych, mówi płynnie, wyraźnie, rytmicznie, poprawnie wypowiada ciche i głośne dźwięki mowy, rozróżnia głoski na początku i końcu w wybranych prostych fonetycznie słowach.

3. Odróżnia elementy świata fikcji od realnej rzeczywistości; byty rzeczywiste od medialnych, byty realistyczne od fikcyjnych.

4. Rozpoznaje litery, którymi jest zainteresowane na skutek zabawy i spontanicznych odkryć, odczytuje krótkie wyrazy utworzone z poznanych liter w formie napisów drukowanych dotyczące treści znajdujących zastosowanie w codziennej aktywności.

5. Odpowiada na pytania, opowiada o zdarzeniach z przedszkola, objaśnia kolejność zdarzeń w prostych historyjkach obrazkowych, układa historyjki obrazkowe, recytuje wierszyki, układa i rozwiązuje zagadki.

6. Wykonuje własne eksperymenty językowe, nadaje znaczenie czynnościom, nazywa je, tworzy żarty językowe i sytuacyjne, uważnie słucha i nadaje znaczenie swym doświadczeniom.

7. Eksperymentuje rytmem, głosem, dźwiękami i ruchem, rozwijając swoją wyobraźnię muzyczną; słucha, odtwarza i tworzy muzykę, śpiewa piosenki, porusza się przy muzyce i do muzyki, dostrzega zmiany charakteru muzyki, np. dynamiki, tempa i wysokości dźwięku oraz wyraża ją ruchem, reaguje na sygnały, muzykuje z użyciem instrumentów oraz innych źródeł dźwięku; śpiewa piosenki z dziecięcego repertuaru oraz łatwe piosenki ludowe; chętnie uczestniczy w zbiorowym muzykowaniu; wyraża emocje i zjawiska pozamuzyczne różnymi środkami aktywności muzycznej; aktywnie słucha muzyki; wykonuje lub rozpoznaje melodie, piosenki i pieśni, np. ważne dla wszystkich dzieci w przedszkolu, np. hymn przedszkola, charakterystyczne dla uroczystości narodowych (hymn narodowy), potrzebne do organizacji uroczystości np. Dnia Babci i Dziadka, święta przedszkolaka (piosenki okazjonalne) i inne;
w skupieniu słucha muzyki.

8. Wykonuje własne eksperymenty graficzne farbą, kredką, ołówkiem, mazakiem itp., tworzy proste i złożone znaki, nadając im znaczenie, odkrywa w nich fragmenty wybranych liter, cyfr, kreśli wybrane litery i cyfry na gładkiej kartce papieru, wyjaśnia sposób powstania wykreślonych, narysowanych lub zapisanych kształtów, przetwarza obraz ruchowy na graficzny i odwrotnie, samodzielnie planuje ruch przed zapisaniem, np. znaku graficznego, litery i innych w przestrzeni sieci kwadratowej lub liniatury, określa kierunki i miejsca na kartce papieru.

9. Czyta obrazy, wyodrębnia i nazywa ich elementy, nazywa symbole i znaki znajdujące się
w otoczeniu, wyjaśnia ich znaczenie.

10. Wymienia nazwę swojego kraju i jego stolicy, rozpoznaje symbole narodowe (godło, flaga, hymn), nazywa wybrane symbole związane z regionami Polski ukryte w podaniach, przysłowiach, legendach, bajkach, np. o smoku wawelskim, orientuje się, że Polska jest jednym z krajów Unii Europejskiej.

11. Wyraża ekspresję twórczą podczas czynności konstrukcyjnych i zabawy, zagospodarowuje przestrzeń, nadając znaczenie umieszczonym w niej przedmiotom, określa ich położenie, liczbę, kształt, wielkość, ciężar, porównuje przedmioty w swoim otoczeniu
z uwagi na wybraną cechę.

12. Klasyfikuje przedmioty według: wielkości, kształtu, koloru, przeznaczenia, układa przedmioty w grupy, szeregi, rytmy, odtwarza układy przedmiotów i tworzy własne, nadając im znaczenie, rozróżnia podstawowe figury geometryczne (koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt).

13. Eksperymentuje, szacuje, przewiduje, dokonuje pomiaru długości przedmiotów, wykorzystując np. dłoń, stopę, but.

14. Określa kierunki i ustala położenie przedmiotów w stosunku do własnej osoby, a także
w stosunku do innych przedmiotów, rozróżnia stronę lewą i prawą.

15. Przelicza elementy zbiorów w czasie zabawy, prac porządkowych, ćwiczeń i wykonywania innych czynności, posługuje się liczebnikami głównymi i porządkowymi, rozpoznaje cyfry oznaczające liczby od 0 do 10, eksperymentuje z tworzeniem kolejnych liczb, wykonuje dodawanie i odejmowanie w sytuacji użytkowej, liczy obiekty, odróżnia liczenie błędne od poprawnego.

16. Posługuje się w zabawie i w trakcie wykonywania innych czynności pojęciami dotyczącymi następstwa czasu np. wczoraj, dzisiaj, jutro, rano, wieczorem, w tym nazwami pór roku, nazwami dni tygodnia i miesięcy.

17. Rozpoznaje modele monet i banknotów o niskich nominałach, porządkuje je, rozumie, do czego służą pieniądze w gospodarstwie domowym.

18. Posługuje się pojęciami dotyczącymi zjawisk przyrodniczych, np. tęcza, deszcz, burza, opadanie liści z drzew, sezonowa wędrówka ptaków, kwitnienie drzew, zamarzanie wody, dotyczącymi życia zwierząt, roślin, ludzi w środowisku przyrodniczym, korzystania z dóbr przyrody, np. grzybów, owoców, ziół.

19. Podejmuje samodzielną aktywność poznawczą np. oglądanie książek, zagospodarowywanie przestrzeni własnymi pomysłami konstrukcyjnymi, korzystanie
z nowoczesnej technologii itd.

20. Wskazuje zawody wykonywane przez rodziców i osoby z najbliższego otoczenia, wyjaśnia, czym zajmuje się osoba wykonująca dany zawód.

21. Rozumie bardzo proste polecenia w języku obcym nowożytnym i reaguje na nie; uczestniczy w zabawach, np. muzycznych, ruchowych, plastycznych, konstrukcyjnych, teatralnych; używa wyrazów i zwrotów mających znaczenie dla danej zabawy lub innych podejmowanych czynności; powtarza rymowanki i proste wierszyki, śpiewa piosenki
w grupie; rozumie ogólny sens krótkich historyjek opowiadanych lub czytanych, gdy są wspierane np. obrazkami, rekwizytami, ruchem, mimiką, gestami.

22. Reaguje na proste polecenie w języku mniejszości narodowej lub etnicznej, używa wyrazów i zwrotów mających znaczenie w zabawie i innych podejmowanych czynnościach: powtarza rymowanki i proste wierszyki, śpiewa piosenki; rozumie ogólny sens krótkich historyjek opowiadanych lub czytanych wspieranych np. obrazkiem, rekwizytem, gestem; zna godło (symbol) swojej wspólnoty narodowej lub etnicznej.

23. Reaguje na proste polecenie w języku regionalnym – kaszubskim, używa wyrazów
i zwrotów mających znaczenie w zabawie i innych podejmowanych czynnościach: powtarza rymowanki i proste wierszyki, śpiewa piosenki; rozumie ogólny sens krótkich historyjek opowiadanych lub czytanych wspieranych np. obrazkiem, rekwizytem, gestem, zna godło (symbol) swojej wspólnoty regionalnej – kaszubskiej.

ZALECANE WARUNKI I SPOSÓB REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Nowa podstawa programowa podobnie jak poprzednia określa również warunki i sposób realizacji zadań. Brak w niej wskazówek rozliczania zalecanych proporcji zagospodarowania czasu przebywania w przedszkolu lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Nowa podstawa szczególną rolę przypisuje samodzielnej zabawie dziecka. Rytm dnia
(w poprzedniej Ramowy rozkład dnia), uwzględniać ma funkcję opiekuńczą, wychowawczą
i dydaktyczną przedszkola. Wymienione w podstawie warunki realizacji podstawy mają postać wskazówek dotyczących sposobu prowadzenia zajęć z dziećmi. Warto zwrócić uwagę na:

1. Dostosowanie zajęć do rytmu dnia, poprzez odpowiednie ułożenie proporcji zajęć przedszkolnych, stanowiących części składowe realizacji programu wychowania przedszkolnego.
2. Uszanowanie typowych dla wieku dziecięcego potrzeb rozwojowych oraz uwzględnianie możliwości dzieci przy organizowaniu zajęć.
3. Wykorzystanie zabawy przy nabywaniu umiejętności szkolnych: czytania, pisania, liczenia – zgodnie z fizjologią pojawiania się tych procesów – litery drukowane.
4. Obowiązek badania, diagnozowania i obserwowania dzieci i systematyczne informowanie rodziców o postępach w rozwoju dziecka.
5. Budowanie dojrzałości szkolnej - Dojrzałość szkolna (Informacja druk MEN – zał. 70) dla dzieci, które w danym roku mają rozpocząć naukę w szkole.
6. Obowiązek twórczego organizowania przestrzeni rozwoju poprzez np. odpowiednie zagospodarowanie przestrzeni, w której poruszają się dzieci – kąciki zainteresowań: stałe i czasowe.
7. Współpracę z rodzicami w realizacji programu wychowania przedszkolnego.
8. Znaczenie wielozmysłowego poznawania świata, rytmiki i gimnastyki.
9. Zasady przygotowania dziecka do posługiwania się językiem obcym nowożytnym.
10. Umożliwienie dzieciom korzystania z zabawek bez nieuzasadnionych ograniczeń czasowych.
11. Organizowanie miejsc wypoczynku dla dzieci.
12. Naukę prawidłowego i zdrowego spożywania posiłków.
13. Podejmowanie przez dzieci czynności użytecznych, jak prace porządkowe po posiłkach czy zabawie.

Nowa podstawa programowa zaleca:

1. Obowiązek organizowania przez nauczycieli przedszkola zajęć wspierających rozwój dziecka, wykorzystując w tym celu każdą sytuację i moment pobytu dziecka
w przedszkolu. Wszystkie nabywane przez dziecko doświadczenia powinny być efektem realizacji programu wychowania przedszkolnego, czyli wynikać z organizacji pracy przedszkola. Nauczyciele mają organizować zajęcia kierowane i niekierowane. Jednakowo ważne są zajęcia kierowane jak i czas spożywania posiłków, czas przeznaczony na odpoczynek oraz charakter tego odpoczynku, uroczystości przedszkolne, wycieczki, ale także ubieranie, rozbieranie. Bardzo ważna jest także samodzielna zabawa.

2. Naturalne obszary rozwoju dziecka przedstawione w podstawie programowej wskazują na konieczność uszanowania typowych dla tego okresu potrzeb rozwojowych, związanych przede wszystkim z doskonaleniem motoryki i zaspokojeniem potrzeby ruchu, których spełnieniem powinna stać się zarówno dobrze zorganizowana zabawa, w budynku przedszkola, czy na świeżym powietrzu. Organizacja zajęć na świeżym powietrzu powinna być elementem codziennej pracy z dzieckiem w każdej grupie wiekowej.

3. Kierowane zajęcia organizowane przez nauczycieli uwzględniają możliwości rozwojowe dzieci, ich oczekiwania poznawcze i potrzeby wyrażania swoich stanów emocjonalnych, komunikacji oraz chęci zabawy. Nauczyciele wykorzystują każdą naturalnie pojawiającą się sytuację edukacyjną prowadzącą do osiągnięcia dojrzałości szkolnej. Sytuacje edukacyjne wywołane np. oczekiwaniem poznania liter skutkują zabawami w ich rozpoznawaniu. Jeżeli dzieci w sposób naturalny są zainteresowane zabawami prowadzącymi do ćwiczeń czynności złożonych, takich jak liczenie, czytanie, a nawet pisanie, nauczyciel przygotowuje dzieci do wykonywania tychże czynności zgodnie z fizjologią i naturą pojawiania się tychże procesów.

4. Dziecko w przedszkolu poznaje alfabet liter drukowanych poprzez zabawę. Zabawa rozwija w dziecku oczekiwania poznawcze w tym zakresie i jest najlepszym rozwiązaniem metodycznym, które sprzyja jego rozwojowi. Zabawy przygotowujące do nauki pisania liter prowadzić powinny jedynie do optymalizacji napięcia mięśniowego, ćwiczeń planowania ruchu przy kreśleniu znaków o charakterze literopodobnym, ćwiczeń czytania liniatury, wodzenia po śladzie i zapisu wybranego znaku graficznego. W trakcie wychowania przedszkolnego dziecko nie uczy się czynności złożonych z udziałem całej grupy, lecz przygotowuje się do nauki czytania i pisania oraz uczestniczy w procesie alfabetyzacji.

5. Obowiązkiem nauczycieli jest diagnoza i obserwacja dzieci oraz twórcza organizacja przestrzeni ich rozwoju, włączająca do zabaw i doświadczeń przedszkolnych potencjał tkwiący w dzieciach oraz ich zaciekawienie elementami otoczenia.

6. Współczesny przedszkolak funkcjonuje w dynamicznym, szybko zmieniającym się otoczeniu, stąd przedszkole powinno stać się miejscem, w którym dziecko otrzyma pomoc
w jego rozumieniu.

7. Organizacja zabawy, nauki i wypoczynku w przedszkola oparta jest na rytmie dnia, czyli powtarzających się systematycznie fazach, które pozwalają dziecku na stopniowe zrozumienie pojęcia czasu i organizacji oraz dają poczucie bezpieczeństwa i spokoju, zapewniając mu zdrowy rozwój.

8. Pobyt w przedszkolu jest czasem wypełnionym zabawą, która pod okiem specjalistów tworzy pole doświadczeń rozwojowych budujących dojrzałość szkolną. Nauczyciele zwracają uwagę na konieczność tworzenia stosownych nawyków ruchowych u dzieci, które będą niezbędne, aby rozpocząć naukę w szkole, a także na rolę poznawania wielozmysłowego. Szczególne znaczenie dla budowy dojrzałości szkolnej mają zajęcia rytmiki, które powinny być prowadzone w każdej grupie wiekowej oraz gimnastyki, ze szczególnym uwzględnieniem ćwiczeń zapobiegających wadom postawy.

9. Nauczyciele systematycznie informują rodziców o postępach w rozwoju ich dziecka, zachęcają do współpracy w realizacji programu wychowania przedszkolnego oraz opracowują diagnozę dojrzałości szkolnej dla tych dzieci, które w danym roku mają rozpocząć naukę w szkole.

10. Przygotowanie dzieci do posługiwania się językiem obcym nowożytnym powinno być włączone w różne działania realizowane w ramach programu wychowania przedszkolnego
i powinno odbywać się przede wszystkim w formie zabawy. Należy stworzyć warunki umożliwiające dzieciom osłuchanie się z językiem obcym w różnych sytuacjach życia codziennego. Może to zostać zrealizowane m.in. poprzez kierowanie do dzieci bardzo prostych poleceń w języku obcym w toku różnych zajęć i zabaw, wspólną lekturę książeczek dla dzieci w języku obcym, włączanie do zajęć rymowanek, prostych wierszyków, piosenek oraz materiałów audiowizualnych w języku obcym. Nauczyciel prowadzący zajęcia z dziećmi powinien wykorzystać naturalne sytuacje wynikające ze swobodnej zabawy dzieci, aby powtórzyć lub zastosować w dalszej zabawie poznane przez dzieci słowa lub zwroty.

Dokonując wyboru języka obcego nowożytnego, do posługiwania się którym będą przygotowywane dzieci uczęszczające do przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego, należy brać pod uwagę, jaki język obcy nowożytny jest nauczany w szkołach podstawowych na terenie danej gminy.

11. Aranżacja przestrzeni wpływa na aktywność wychowanków, dlatego proponuje się takie jej zagospodarowanie, które pozwoli dzieciom na podejmowanie różnorodnych form działania. Wskazane jest zorganizowanie stałych i czasowych kącików zainteresowań. Jako stałe proponuje się kąciki: czytelniczy, konstrukcyjny, artystyczny, przyrodniczy. Jako czasowe proponuje się kąciki związane z realizowaną tematyką, świętami okolicznościowymi, specyfiką pracy przedszkola.

12. Elementem przestrzeni są także zabawki i pomoce dydaktyczne wykorzystywane
w motywowaniu dzieci do podejmowania samodzielnego działania, odkrywania zjawisk oraz zachodzących procesów, utrwalania zdobytej wiedzy i umiejętności, inspirowania do prowadzenia własnych eksperymentów. Istotne jest, aby każde dziecko miało możliwość korzystania z nich bez nieuzasadnionych ograniczeń czasowych.

13. Elementem przestrzeni w przedszkolu są odpowiednio wyposażone miejsca przeznaczone na odpoczynek dzieci (leżak, materac, mata, poduszka), jak również elementy wyposażenia odpowiednie dla dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

14. Estetyczna aranżacja wnętrz umożliwia celebrowanie posiłków (kulturalne, spokojne ich spożywanie połączone z nauką posługiwania się sztućcami), a także możliwość wybierania potraw przez dzieci (walory odżywcze i zdrowotne produktów), a nawet ich komponowania.

15. Aranżacja wnętrz umożliwia dzieciom podejmowanie prac porządkowych, np. po i przed posiłkami, po zakończonej zabawie, przed wyjściem na spacer.

WSZY

W przedszkolu i każdym innym skupisku dzieci nietrudno o wszawicę,

dlatego należy działać szybko. Warto mieć wypracowane odpowiednie

procedury postępowania, a przede wszystkim mówić otwarcie o problemie,

niczego nie ukrywać przed rodzicami, a wręcz odwrotnie – informować,

uświadamiać i wymagać natychmiastowego działania.

JAK SOBIE Z NIMI PORADZIĆ

W PRZEDSZKOLU

W

szawica znowu atakuje! Nieprawdą jest, że wsza

-

mi może zarazić się osoba nie dbająca o higienę.

Wszy mogą zagnieździć się w każdym rodzaju wło

sów, nie ma znaczenia ich długość, ani gęstość. Nie chro

-ni przed nimi regularne mycie głowy. Wesz nie fruwa lecz

pełza i bardzo łatwo przechodzi z człowieka na człowieka.

I choć żyje krótko, bo zalewie 7–10 dni, to szybko się mnoży.

Każdego dnia wesz składa ok. 10 jajeczek (tzw. gnid). Wesz

może przeżyć bez pożywienia, czyli nie na głowie człowieka,

a np. w ubraniu, pościeli, na szczotce, do 48 godzin.

Z pewnością dyrektor nie raz spotkał się z atakami nie

-zadowolonych rodziców. Trudno się dziwić rodzicom, po

-nieważ zarażenie się wszawicą jest uciążliwe nie tylko dla

dziecka, ale i całej rodziny. Tym bardziej powinniśmy re

-agować szybko, zgodnie z wewnętrznymi procedurami.

Dodatkową trudnością dla dyrektora jest również zlece

-nie kontroli przeprowadzenia czystości głowy. Oczywiście

osobą uprawnioną jest pielęgniarka, ale przedszkola raczej

nie mają takiego etatu. W tym przypadku nie ma innego

wyjścia, jak zlecenie wykonania kontroli osobie uprawnio

-nej, może to być rodzic posiadający uprawnienia lub pie

-lęgniarka zatrudniona tylko do przeprowadzenia kontroli.

Oczywiście na przeprowadzenie kontroli czystości głowy

dziecka rodzice muszą wyrazić zgodę. Najlepiej jeśli mamy

to potwierdzone na piśmie.

włosa gnidy odsuwają się coraz bardziej od skóry głowy. Je

-żeli jaja są np. kilka milimetrów od skóry głowy, to najpraw

-dopodobniej zarażenie nastąpiło kilka dni temu. Im szybciej

rodzic zauważy objawy zakażenia, tym łatwiej będzie je zlik-

widować. Rodzice powinni wiedzieć, że zarażone dziecko to

potencjalnie też zarażeni inni członkowie rodziny i inne dzie

-ci, z którymi spotykało się dziecko. Komunikat do rodziców

powinien być jasny, aby nie wstydzili się przekazywać tych in

-formacji, ponieważ w przeciwnym razie problem będzie cią

-gnął się miesiącami.

Kolejna informacja dotyczy konieczności zebrania wszyst

-kiego, z czym dziecko miało kontakt (ubrania, pościele, ręcz

-niki, pluszaki) i wyprania w temperaturze co najmniej 60°

lub wyprasowania gorącym żelazkiem. Rzeczy, których nie można

prać należy dokładnie odkurzyć lub schować do worka plastiko

-wego, szczelnie zawiązać i odłożyć na 2 tygodnie, po to, aby

przed ich ponownym użyciem minął cały cykl rozmnażania wszy.

Pamiętać należy o wyczyszczeniu kanap, foteli, także w samo

chodzie, dywanów, wyparzeniu szczotek i grzebieni do włosów.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU

STWIERDZENIA WSZAWICY W PRZEDSZKOLU

PoPodstawa prawna:

Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higie-

ny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach

(Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 ze zmianami).

Cel procedury:

Procedura ma zapewnić higieniczne warunki pobytu dzieci

w przedszkolu oraz chronić przed rozprzestrzenianiem się

wszawicy w placówce.

Obbowiązki dyrektora, rodziców

i pracowników przedszkola:

1.

Rodzice (opiekunowie prawni): powinni monitorować

na bieżąco czystości skóry głowy dziecka, a w przypadku zauważenia wszawicy odizolować dziecko od innych dzieci, oczyścić głowę i zgłosić zdarzenie dyrektorowi przedszkola.
Nie wolno przyprowadzać do przedszkola

dziecka zarażonego wszawicą.

2.

Pracownicy zobowiązani są do natychmiastowego zgła

-szania dyrektorowi przedszkola sygnałów dotyczących

pojawienia się wszawicy w przedszkolu.

3.

Dyrektor jest zobowiązany do zlecenia przeprowadze

-nia kontroli uprawnionej osobie, kontrolą obejmuje się

wszystkie dzieci w przedszkolu.

Opis procedury:

y

Rodzice lub opiekunowie dziecka są informowani o ter

-minie planowanej kontroli higienicznej poprzez wywie

-szenie stosownej informacji na tablicach ogłoszeń w da

-nej grupie.

y

Dyrektor przedszkola, po uzyskaniu zgody rodziców, za

-rządza dokonanie przez pielęgniarkę kontroli czystości

skóry głowy wszystkich dzieci w grupie z zachowaniem

zasady bezpieczeństwa i komfortu psychicznego dzieci.

y

Nauczycielka zawiadamia rodziców dzieci, u których

stwierdzono wszawicę o konieczności niezwłocznego pod

-jęcia zabiegów higienicznych skóry głowy.

y

W sytuacji stwierdzenia nieskuteczności zalecanych dzia

-łań, dyrektor zarządza ponowną kontrolę i monitorowa

-nie sytuacji przez nauczycieli.

y

W sytuacji zauważenia gnid lub wszy we włosach dziecka

należy zastosować dostępne w aptekach preparaty, które

skutecznie likwidują pasożyty i ich jaja.

y

W sytuacji wystąpienia wszawicy u dziecka, kuracji po

-winni poddać się wszyscy domownicy.

y

Codzienne, częste czesanie gęstym grzebieniem lub szczot

-ką, związywanie włosów w sytuacjach narażenia na bliski

kontakt z innymi osobami, częste mycie włosów, przestrze

-ganie zasad higieny (własne szczotki, grzebienie, spinki,

gumki) – utrudniają zagnieżdżenie się pasożytów.

y

Częste mycie i kontrolowanie głowy dziecka pozwala szyb

-ko zauważyć zakażenie.

y

Kontrolowanie głowy dziecka powinno odbywać się co

-dziennie po przyjściu do domu: po powrocie z przed

-szkola, przychodni, sklepu, miejsc zbiorowych zabaw dzie

-ci i innych miejsc skupiających ludzi.

y

Szampony i inne produkty „przeciw wszom” nie zabez

-

pieczają przed zakażeniem i nie powinny być stosowane

jedynie jako środek zapobiegawczy. Zgodnie z instrukcją

zamieszczoną na opakowaniach tych produktów, zaleca

się powtarzanie kuracji w odstępie kilku dni (mniej wię

-cej 7–10 dni), w celu zabicia larw. Do kuracji trzeba użyć

grzebienia o bardzo gęstych zębach. Usunięcie gnid jest

niezbędne, ale i bardzo trudne, dlatego zaleca się ich po

-jedyncze ściąganie z włosów.

y

Grzebienie i szczotki należy myć w gorącej wodzie z do

-datkiem szamponu przeciw wszom i moczyć w wodzie

około godziny. Ubrania prać w pralce w temperaturze

60° (temp. powyżej 53,5 zabija wszy i ich jaja). Przeście

-radła, poszewki na poduszki, pościele, ręczniki i odzież

należy wyprasować gorącym żelazkiem.

y

Podstawową zasadą profilaktyki wszawicy jest stała, sys

-tematyczna kontrola czystości głowy i włosów dokony

-wana przez rodziców i natychmiastowa likwidacja gnid

i wszy w przypadku ich zauważenia.

y

Rodzice powinni uczciwie poinformować przedszkole

o wszawicy, co pomoże w kompleksowym załatwie

-niu sprawy.

y

Przedszkole zapoznaje z procedurą wszystkich rodziców

i pracowników w celu skutecznego zapobiegania wsza

-wicy.

y

Wszyscy są zobowiązani do ścisłego przestrzegania po

-stanowień procedury.

Podpis dyrektora przedszkola

Halina Bista

Cele i zadania przedszkola według nowej podstawy programowej

Podstawa prawna:

•

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy

programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia

ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I

stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz

kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej

(Dz.U. z 2017 r. poz. 356).

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego jest aktem prawnym. Treści w niej zawa

rte

mogą być poszerzane, nie wolno ich jednak zawężać. W związku z reformą edukacji wprowadz

ane

są nowe zasady i regulacje. Dotyczą one także przedszkoli.

Od 1 września 2017 r. cele i zadania przedszkola będzie wyznaczać

Rozporządzenie w sprawie

podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia

ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia,

kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólne

go

dla szkoły policealnej

. Nowa podstawa programowa obowiązywać będzie zarówno

w przedszkolach, jak i w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innyc

h

formach wychowania przedszkolnego.

Pedagogiczny wymiar nowej podstawy

W wymiarze pedagogicznym dokument został przygotowany w oparciu o założenia reformy

edukacji z 1999 r., zapisy dotyczące efektów kształcenia wprowadzone w 2009 r. oraz o nową

koncepcję całościowego kształcenia opracowaną przez prof. Ryszarda Więckowskiego. W

edług

autorów nowej podstawy programowej – Doroty Dziamskiej, Małgorzaty Małyski, Małgorzaty

Wróblewskiej i Janusza Woźniaka – prof. Więckowski stworzył jedyną istniejącą w Pol

sce zwartą

i opartą na paradygmatach koncepcję kształcenia zintegrowanego.

Integracja rozumiana jest w niej szeroko:

•

w aspekcie czynnościowym – jako własna aktywność dzieci w procesie edukacyjnym,

•

w aspekcie psychicznym – jako oddziaływanie na wszystkie sfery osobowości dziecka,

•

w aspekcie metodycznym – jako wykorzystywanie przez nauczyciela różnych stra

tegii

i metod uczenia się,

•

w aspekcie treściowym – jako wielokierunkowa aktywność, dzięki której dziecko zyskuje

wiedzę o charakterze zintegrowanym.

Zgodnie z ideą prof. Więckowskiego edukacja ma być nastawiona na rozwój dziecka, a nie na

rozwój przystosowany do edukacji.

Założenia filozoficzne

Założenia filozoficzne nowej podstawy koncentrują się wokół fundamentalnych pytań:

„Kim jest

człowiek?”, „Kim jest dziecko?”.

Autorzy dokumentu powołują się na definicję prof. Krzysztofa Leśniewskiego z Katolickiego

Uniwersytetu Lubelskiego, w myśl której: „Człowiek to byt relacyjny, wolny i roz

umny. Każda

osoba ludzka obdarzona jest niezbywalną godnością, gdyż jest kimś wyjątkowym

i niepowtarzalnym. Odkrywa swą wartość w byciu z innymi ludźmi, współtworząc ws

pólnoty

i społeczności. Będąc istotą twórczą, człowiek posiada duchowe pragnienie dążenia do dobra,

prawdy i piękna, by w ten sposób rozwijać swą potencjalność i stawać się coraz lepszy

m. Wiara,

nadzieja i miłość stanowią podstawę sensu i celu ludzkiego życia, niezależ

nie od tego, czy mają

one zakorzenienie w wyznawanej religii”.

Człowiek ujmowany jest więc integralnie, jako istota poszukująca prawdy o sobie i ś

wiecie,

zorientowana na odkrywanie i realizację uniwersalnych wartości (godność, szacunek, praw

da,

piękno, dobro), rozwijająca się we wspólnocie: rodzinnej, rówieśniczej, narodowej.

Kierunek zmian w programie wychowawczym przedszkola wyznaczają w nowej podstawie

trzy

słowa: dziecko, rozwój, przedszkole. Dziecko jest podmiotem edukacji, postrzeganym c

ałościowo

(holizm), rozwój zasadza się na integralności, harmonijnym łączeniu wielu sfer ży

cia i działania,

a przedszkole stanowi dla niego naturalną przestrzeń. W koncepcji tej kładzie się nacisk

na

zintegrowany rozwój, odchodząc od rozumienia edukacji jako wyposażania dziecka w określone

umiejętności.

Zmienia się również interpretacja podstawy. Nie jest już ona ogólnym opisem procesu

wspomagania rozwoju i edukacji, ale dokumentem, w którym zostaje wskazany syntetyc

zny

i precyzyjny cel wychowania przedszkolnego. Inaczej rozumiane jest także samo wy

chowanie. Nie

chodzi już w nim tylko o przygotowanie dziecka do życia w zgodzie z samym sobą, drugim

człowiekiem, przyrodą, ale o rolę i znaczenie wartości w procesie wychowawczym

. Na pierwszy

plan wysuwa się więc wymiar aksjologiczny i antropologiczna wizja prof. Leśniewskie

go.

W założeniach podstawy można dostrzec odejście od schematu, polegającego na realiz

acji

poszczególnych zajęć w celu nabycia określonych umiejętności w zaplanowanym c

zasie. Od

rozliczania się z konkretnych terminów ważniejsze jest wspieranie rozwoju dzi

ecka w każdej

chwili jego pobytu w przedszkolu.

Cel ogólny wychowania przedszkolnego

W myśl założeń nowej podstawy nadrzędnym celem wychowania przedszkolnego jest: „ws

parcie

całościowego rozwoju dziecka (...) realizowane (...) przez proces opieki, wychowania i nauczania

– uczenia się, co umożliwia dziecku odkrywanie własnych możliwości, sensu działa

nia oraz

gromadzenie doświadczeń na drodze prowadzącej do prawdy, dobra i piękna. W efekcie takiego

wsparcia dziecko osiąga dojrzałość do podjęcia na pierwszym etapie edukacji”.

Takie rozumienie celu wychowania nawiązuje do fenomenologicznej koncepcji człowieka

wybitnego polskiego filozofa Romana Ingardena. Istotne są tu: orientacja na uniwersalne wartośc

i

oraz indywidualizm i niepowtarzalność każdego dziecka, które poznaje to, co prawdziwe, czyn

i to,

co dobre, i jest twórcą piękna. Przedszkole ma ten proces stymulować i wspierać.

Wspieranie rozwoju powinno polegać na odkrywaniu przez dziecko własnych możliwości:

fizycznych, emocjonalnych, społecznych, poznawczych oraz na poszukiwaniu sen

su własnych

działań. Oznacza to potrzebę uświadamiania dziecku celowości wszelkich zabie

gów

dydaktycznych i opiekuńczo-wychowawczych, a także rozwijanie zdolności do interakc

ji,

komunikacji, autorefleksji, tak by wszechstronnie przygotować je do podjęcia wyzwań w

I klasie

szkoły podstawowej.

Zadania przedszkola

Zadania przedszkola zostały opisane w 17 punktach. Wynikają one z nadrzędnego celu

wychowania przedszkolnego (wspieranie całościowego rozwoju dziecka) i dotyczą organiza

cji

procesu edukacji. Zadania powinny być realizowane w codziennej pracy placówki przez jej

dyrektora i nauczycieli we współpracy z rodzicami, opartej na wzajemnym zaufaniu

i dialogu.

1. Wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez organizację warunków

sprzyjających

nabywaniu doświadczeń

w fizycznym, emocjonalnym, społecznym

i poznawczym obszarze jego rozwoju.

2. Tworzenie warunków umożliwiających dzieciom swobodny rozwój, zabawę i odpoczynek

w

poczuciu bezpieczeństwa

.

Zgodnie z holistycznym (całościowym) podejściem do rozwoju dziecka nauczyciel przedsz

kola

w równym stopniu powinien zajmować się opieką, wychowaniem i nauczaniem małego dzi

ecka.

Według znanej teorii Abrahama Maslowa zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu jest moż

liwe tylko

wówczas, gdy zrealizowane są potrzeby podstawowe. Dlatego np. potrzeba nowych przeżyć

i doświadczeń może urzeczywistnić się w dziecku, które jest najedzone i wyspane

.

3. Wspieranie aktywności dziecka podnoszącej poziom

integracji sensorycznej

i umiejętności

korzystania z rozwijających się

procesów poznawczych

.

4. Zapewnienie prawidłowej organizacji warunków sprzyjających nabywaniu przez dzie

ci

doświadczeń, które umożliwią im ciągłość procesów adaptacji oraz pomoc dzieciom

rozwijającym się w sposób nieharmonijny, wolniejszy lub przyspieszony.

Dobór odpowiednich metod dydaktyczno-wychowawczych, które angażowałyby jak najwięcej

zmysłów dziecka, stanowi priorytet w projektowaniu zajęć. Procesy poznawcze, takie

jak mowa,

myślenie, uwaga, pamięć, są w okresie przedszkolnym szczególnie plastyczne

, bardzo podatne na

bodźce zewnętrzne. Nauczyciel powinien zaznajamiać dzieci z wartościową szt

uką, muzyką,

literaturą, kulturą słowa.

5. Wspieranie samodzielnej dziecięcej eksploracji świata, dobór treści adekwatn

ych do

poziomu rozwoju dziecka, jego możliwości percepcyjnych, wyobrażeń i rozumowania,

z poszanowaniem indywidualnych potrzeb i zainteresowań.

6. Wzmacnianie poczucia wartości,

indywidualność,

oryginalność dziecka oraz

potrzeby

tworzenia relacji osobowych i uczestnictwa w grupie

.

Grupa przedszkolna stanowi zbiór indywidualności. Choć dzieci funkcjonują razem, są

skoncentrowane na sobie. Znajdują się dopiero u progu socjalizacji. Zadaniem nauczyciela je

st

uświadomienie im znaczenia życia społecznego, z uwzględnieniem faktu, że każda grupa s

kłada się

z niepowtarzalnych jednostek. Warto więc uczyć w przedszkolu np. tańców integracyjn

ych,

umożliwiających wspólnotowe przeżywanie radości. Nie powinno w nich chodzić o precy

zję, ale

o spontaniczność.

7. Tworzenie sytuacji sprzyjających rozwojowi nawyków i zachowań prowadzących do

samodzielności, dbania o zdrowie, sprawność ruchową i bezpieczeństwo, w tym

bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

8. Przygotowywanie do rozumienia emocji, uczuć własnych i innych ludzi oraz dbanie

o zdrowie psychiczne, realizowane m.in. z wykorzystaniem naturalnych sytuacji

,

pojawiających się w przedszkolu oraz sytuacji zadaniowych, uwzględniających

treści

adekwatne do intelektualnych możliwości i oczekiwań rozwojowych dzieci.

9. Tworzenie sytuacji edukacyjnych budujących wrażliwość dziecka, w tym wraż

liwość

estetyczną, w odniesieniu do wielu sfer aktywności człowieka: mowy, zachowani

a, ruchu,

środowiska, ubioru, muzyki, tańca, śpiewu, teatru, plastyki.

Nauczyciel przedszkola powinien być „reżyserem chwili” i wiedzieć, jak reagowa

ć na zmienną

rzeczywistość dziecięcych zachowań. Ważne, by stwarzał podopiecznym wa

runki do kreatywnych

działań. Warto, by nie tylko przekazywał wiedzę, ale inspirował do jej odkrywania (moż

na w tym

celu stosować metodę projektów). Istotne jest jednak zachowanie właściwych proporc

ji między

działaniem planowym a twórczym.

10.Tworzenie warunków pozwalających na bezpieczną, samodzielną

eksplorację otaczającej

dziecko przyrody, stymulujących rozwój wrażliwości i umożliwiających poz

nanie

wartości oraz norm odnoszących się do środowiska przyrodniczego

, adekwatnych do

etapu rozwoju dziecka.

Przedszkole jest miejscem umożliwiającym edukację także poza murami budynku, na

różnorodnych wycieczkach, wyprawach, spacerach. Jego rolą jest m.in. kształtowa

nie w dzieciach

świadomości ekologicznej, szacunku dla przyrody, wskazywanie na jej piękno, harmonię

i znaczenie dla człowieka.

11.Tworzenie warunków umożliwiających bezpieczną, samodzielną eksplorację ele

mentów

techniki w otoczeniu, konstruowania, majsterkowania, planowania i podejmowania

intencjonalnego działania, prezentowania wytworów swojej pracy.

12.

Współdziałanie z rodzicami

, różnymi środowiskami, organizacjami i instytucjami,

uznanymi przez rodziców za źródło istotnych wartości, na rzecz tworzenia warunków

umożliwiających rozwój tożsamości dziecka.

13.Kreowanie, wspólne z wymienionymi podmiotami, sytuacji prowadzących do poznania

przez dziecko wartości i norm społecznych, których źródłem jest rodzina, grupa

w przedszkolu, inne dorosłe osoby, w tym osoby starsze, oraz rozwijania zachowań

wynikających z wartości możliwych do zrozumienia na tym etapie rozwoju.

Rodzina jest pierwotnym środowiskiem dziecka. Przedszkole może i powinno współpracować

z rodzicami, wykorzystując w edukacji ich potencjał (np. przez zapoznawanie dzieci

z wykonywanymi przez nich zawodami).

Współdziałanie nauczyciela przedszkola z rodzicami powinno być oparte na wzajemny

m szacunku,

zrozumieniu i zaangażowaniu. Zadaniem dyrektora jest stworzenie przestrzeni dla t

akiej relacji.

Warto, by rodzice współuczestniczyli w realizacji programu wychowawczego przedsz

kola.

14.Systematyczne uzupełnianie, za zgodą rodziców, realizowanych treści wychowa

wczych

o nowe zagadnienia, wynikające z pojawienia się w otoczeniu dziecka zmian i zja

wisk

istotnych dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju.

15.Systematyczne wspieranie rozwoju mechanizmów uczenia się dziecka, prowadz

ące do

osiągnięcia przez nie poziomu umożliwiającego podjęcie nauki w szkole.

16.Organizowanie zajęć – zgodnie z potrzebami – umożliwiających dziecku

poznawanie

kultury i języka mniejszości narodowej lub etnicznej lub języka regionalne

go

–

kaszubskiego.

17.Tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających

budowaniu zainteresowania dziecka

językiem obcym nowożytnym, chęci poznawania innych kultur

.

Człowiek realizuje się nie tylko w najbliższym otoczeniu, ale również w tym

, co wykracza poza

jego codzienny horyzont. Naturalna potrzeba poznawania i eksplorowania świata powinna być

dostrzegana i kształtowana już w wieku przedszkolnym. Warto uwrażliwiać dzie

cko na

różnorodność perspektyw, stopniowo odsłaniać przed nim złożoność rzeczywistości, ujawniając

ą

się m.in. w obyczajach, kulturze, języku. Projektując zajęcia edukacyjne, wa

rto pamiętać

o uwzględnianiu tych elementów (np. wprowadzaniu słów i zwrotów z języka angielskiego lub t

eż

zabawy wyrazami zaczerpniętymi z języków mniejszości etnicznych).

Szczegółowo przedstawione zadania przedszkola, obejmujące swoim zakresem szereg dz

iałań,

potrzeb i możliwości dzieci, a także zobowiązań dyrektorów, nauczycieli, wyc

howawców – mają

na celu realizację naczelnej idei nowej podstawy programowej – wszechstronnego, zintegrowa

nego

rozwoju dziecka przedszkolnego.

Wkrótce się przekonamy, czy ta koncepcja znajdzie odzwierciedlenie w praktyce edukacyj

nej.

ATENEUM ZAPRASZA

:"Śląskie Elwry"- Podwórkowy Festiwal Sztuczek

„Śląskie Elwry” Podwórkowy Festiwal Sztuczek Kameralnych

02.09 – 22.09.2017 r. Bogucice i Zawodzie

Projekt „Śląskie Elwry” jest inspirowany tradycją wędrownych trup cyrkowo-komediowych z okresu międzywojennego, tzw. "Elwrów", wspaniale przedstawionych w filmie Janusza Kidawy pt. "Grzeszny żywot Franciszka Buły". Nasz projekt skierowany jest do dzieci i młodzieży z poprzemysłowych dzielnic Katowic (Bogucice i Zawodzie).

Na realizacje projektu składają się następujące przedsięwzięcia:

Podwórkowe pokazy teatralno-kuglarskie w wykonaniu Katowickiej Grupy KAGART - 02.09. godz. 17:30 (Zawodzie, Plac Topolowy, ul. Marcinkowskiego), 09.09. godz. 16:00 (Bogucice - podwórko ul. Markiefki 57, Plac Ojca Nieborowskiego), 15.09 godz. 17:00 (Zawodzie, ul. 1 Maja 128A - teren przy Biedronce), 16:09. godz. 15:00 (Bogucicach - podwórko przy ul. Kraszewskiego). Wstęp wolny.

Podwórkowe warsztaty fotografii otworkowej: 12.09. godz. 16:00 – dział „Bogucice” ul. Markiefki 44 A, 13.09. godz. 16:00 – dział „Zawodzie” ul. Marcinkowskiego 13 A. Wstęp wolny. Zgłoszenia na warsztaty przyjmowane są telefonicznie pod. nr 32 203 05 17.

Podwórkowy plener malarski – 16.09. godz. 10:00 – 15:00 – teren dzielnicy Bogucice. Wstęp wolny.

Warsztaty kuglarskie w szkołach i przedszkolach: 06.09 – Przedszkole Miejskie nr 22 (Bogucice), 08.09. - Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 4,(Bogucice), 12.09. Szkoła Podstawowa nr SP 31 (Zawodzie), 13.09. Przedszkole Miejskie nr 19 (Zawodzie).

Finałowy koncert zespołu „Siostry Wajs & Stonoga” połączony z kuglarskimi animacjami dla dzieci, wystawą prac plastycznych i zdjęć odbędzie się 22.09 o godz. 17:00 na placu przy MDK „Bogucice-Zawodzie” (ul. Markiefki 44a w Katowicach). Wstęp wolny.

Projekt dofinansowany jest ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu - Interwencje 2017.

ZYCZENIA

Rozpoczynamy właśnie nowy rok szkolny 2017/2018. 

 Będzie to czas nowych wyzwań, pełen niespodzianek i twórczych działań. 

 Dobre wychowanie i kształcenie młodego pokolenia jest jednym z najtrudniejszych i najbardziej odpowiedzialnych zadań. To w ręce nauczycieli zostaje złożona przyszłość młodych ludzi, którzy są nadzieją na dalszy, efektywny rozwój Naszego Kraju.

Drodzy Nauczyciele i Wychowawcy oraz wszyscy Pracownicy Oświaty!

Życzę Wam

 spokojnej, satysfakcjonującej pracy, cierpliwości dla swoich

podopiecznych, wdzięczności społecznej, a także powodzenia w życiu osobistym.

Wszystkim Dzieciom życzę natomiast,

 aby przedszkole było dla nich oazą spokoju, bezpieczeństwa, miejscem pełnym radości, zrozumienia i przyjaźni.

Kochane Przedszkolaki........

 niech każdy dzień Waszego pobytu tutaj wypełnia nieschodzący              z Waszych twarzy uśmiech i szczęście, a cały rok upłynie

w atmosferze zabawy i nauki, przygotowującej Was do kolejnych szczebli edukacji

Przedszkole jak dom

Motto to powinno przyświecać szczególnie tym, którzy na co dzień pracują z dziećmi w wieku przedszkolnym. Zjednanie dziecka sobie, a nieurażenie go, jest ogromnym wyzwaniem dla nauczyciela.

Mówi się, że przedszkole jest drugim domem dla dzieci, gdyż spędzają w nim większą część dnia. Jak każdy dom zapewnia dzieciom poczucie bezpieczeństwa i miłości, tak i przedszkole powinno o to zadbać. Bardzo ważną rolę odgrywa tutaj postawa nauczyciela. Szczególnie ważne jest to w grupach młodszych, w których rozłąka z rodzicami na osiem lub dziewięć godzin jest dla dziecka ogromnym przeżyciem. Czy będzie to przeżycie przykre czy miłe, zależeć będzie od kultury osobistej i stosunku nauczyciela do dziecka. Kontakty indywidualne z dziećmi powinny stanowić naczelną zasadę w pracy nauczyciela wychowania przedszkolnego. Wynika to przede wszystkim z dwóch czynników:

• każde dziecko jest indywidualnością
• konieczne jest poznanie każdego dziecka w celu właściwego kierowania jego rozwojem, zaspokajania jego potrzeb psychicznych i społecznych.

Każde dziecko, będąc indywidualnością, oczekuje od nauczyciela czegoś innego: nieśmiałe czeka na dodanie mu odwagi, niezdarne na pomoc, lubiące samotność pragnie spokojnego miejsca do zabawy, nieumiejące podjąć decyzji prosi o radę. Wrażliwe na krzywdę łatwo się wzruszają, uparte pragną postawić na swoim, zbyt rozmowne nie pozwalają wypowiedzieć się innym. Te nieliczne przykłady różnic między dziećmi wskazują na trudności w wychowaniu ich grupy. Oczywiście można je przezwyciężyć, znając psychikę dziecka i warunki jego rozwoju.
Czynniki sprzyjające rozpoznaniu indywidualnych cech każdego dziecka:

• niektóre właściwości psychiczne tego wieku,
• dużą ilość czasu przeznaczonego na swobodną działalność dzieci, podejmowaną z ich własnej inicjatywy (zabawy dowolne),
• bezpośredni kontakt nauczyciela z dzieckiem,
• możliwość częstego kontaktu z rodzicami.

Dziecko w tym wieku jest na ogół ufne, bardziej szuka kontaktu z dorosłymi niż z rówieśnikami. Jeżeli nauczycielowi udało się w pierwszych kontaktach z grupą zyskać zaufaniejej członków, to może mieć pewność, że ich stosunek do niego będzie szczery. Powiedzą mu o wszystkim, o sprawach miłych i przykrych, o przedszkolnych sympatiach i niepowodzeniach, będą czuły się bezpiecznie.
Dzieci już w wieku przedszkolnym, gdy zetkną się w swoim otoczeniu z okazywanymi im uczuciami negatywnymi, mają poczucie zagrożenia, osamotnienia. Podstawowym warunkiem skuteczności w pracy nad zaspokajaniem potrzeb społecznych dzieci jest wytworzenie właściwej atmosfery, czyli klimatu wychowawczego. Rozumiemy przez to pogodny nastrój panujący w otoczeniu małego człowieka. Szczególnie bowiem dzieci nieśmiałe, niezaradne, izolujące się od pozostałych, pozbawione poczucia własnej wartości wymagają takiego klimatu psychicznego, który ułatwiłby nauczycielowi indywidualną pracę z nimi.
Nauczyciel zyska autorytet, jeżeli dzieci będą przekonane, że potrafi je pogodzić w sporach, wszystko wyjaśnić, że jest sprawiedliwy, choć wymagający, dotrzymuje słowa, wierzy w ich możliwości, umie zachęcić do pracy i cierpliwie czeka na jej wykonanie, że bawi się z nimi, zachowuje jak członek grupy. Wtedy chętnie będą przychodzić do przedszkola.
Wpływ na dobre samopoczucie dzieci w przedszkolu ma także styl pracy nauczyciela. Możemy wyróżnić dwa style pracy: otwarty i zamknięty.

Ważne są także wzajemne stosunki między dziećmi. Realizowanie w przedszkolu takich zadań, jak kształtowanie koleżeńskiej postawy, a więc życzliwego stosunku do koleżanek i kolegów, współczucia dla innych, chęci niesienia pomocy, zgodnego współdziałania w zabawie i w pracy – wymaga dużego nakładu pracy opiekuna. Musi on różnymi metodami zmierzać do tego, aby wszyscy jego podpieczni mieli we wszystkim równe prawa. Nauczyciel ma wpływ na właściwy układ stosunków między członkami grupy, jeżeli oprócz sympatii do dzieci i chęci zajmowania się nimi cechuje go duża wrażliwość i takt, umiejętność wnikania w różnice dziecięcych usposobień, zdolność odkrywania wszystkich dróg do poznania osobowości małego człowieka.
Na dobre samopoczucie dziecka w przedszkolu ma również wpływ urządzenie sali. W rozmieszczeniu umeblowania w salach dzieci młodszych należy przewidzieć więcej wolnego miejsca dla stworzenia warunków dla zaspokojenia silnej w tym wieku potrzeby ruchu. Dobrze jest zapewnić swobodny dostęp do wszystkich zabawek. Dużym zainteresowaniem cieszą się zawsze kąciki tematyczne, np. lalek, fryzjerski, lekarski, majsterkowicza itp. Urządzanie sali dla dzieci starszych, ustalanie miejsc i kącików zabaw, rozmieszczanie zabawek powinno się odbywać przy ich udziale, by poczuły się współgospodarzami swojego drugiego domu.
Bardzo trudnym zadaniem nauczyciela jest wytworzenie takiej atmosfery, żeby dziecko chętnie uczęszczało do przedszkola i dobrze się w nim czuło. Połowa sukcesu to okazanie podpiecznym serca i emocjonalne zaangażowanie się w ich problemy. Istotne jest to, aby nie tylko mówić do dziecka, ale rozmawiać z nim jak z przyjacielem, partnerem, i słuchać tego, co ma nam do powiedzenia. Unikajmy sformułowania „teraz nie mam czasu, porozmawiamy później” – jest to błąd, który trudno potem naprawić.
W życzliwej atmosferze, kiedy jest się otwartym na potrzeby małego człowieka, można bardzo wiele osiągnąć. Dziecko nasze pozytywne nastawienie do niego potrafi doskonale wyczuć i odwzajemnić. Czasem wystarczy tylko uśmiech, aby rozweselić jego smutną buzię, by poczuło się w przedszkolu bezpiecznie, bo przecież „przedszkole to nasz drugi dom”.